Wat is een burn-out? Hoe herken je een burn-out?

Wat is een burn-out

Stress! We kennen het allemaal in verschillende gradaties en vormen. Maar wat gebeurt er wanneer stress zich opstapelt en je overweldigt? Dit is waar een burn-out om de hoek komt kijken. Een burn-out is een ernstige vorm van fysieke, emotionele en mentale uitputting die ontstaat als gevolg van langdurige blootstelling aan chronische stress.

Wat is een burn-out?

Een burn-out kan iedereen treffen, ongeacht beroep of leeftijd. Vaak treft het mensen met veeleisende banen, maar ook perfectionisten, of wanneer je voortdurend onder druk staat om te presteren: de lat hoog legt en veel ballen hoog moet houden. Het begint met het negeren van de signalen van overbelasting en het voortdurend overschrijden van grenzen.

Wat zijn de kenmerken van een burn-out?

De belangrijkste kenmerken van een burn-out zijn extreme vermoeidheid, zowel fysiek als mentaal, afnemende interesse of motivatie voor werk of activiteiten die voorheen plezierig waren, maar ook het gevoel van hulpeloosheid en hopeloosheid dat niet lijkt te verdwijnen.

Mensen met een burn-out ervaren vaak emotionele uitputting, waarbij zelfs kleine taken teveel kunnen zijn. Ze hebben moeite met concentratie en geheugenproblemen. Naast fysieke uitputting is er vaak sprake van slaapproblemen, hoofdpijn of spierpijn zonder duidelijke oorzaak.

Wat een burn-out onderscheidt van reguliere stress is de duurzaamheid ervan: het houdt aan, zelfs wanneer je rust neemt. Burn-out kan je hele leven beïnvloeden: werkprestaties gaan achteruit, relaties lijden en de algehele kwaliteit van leven neemt af.

Hoe herken je een burn-out?

Het herkennen van een burn-out is echter niet altijd eenvoudig. Mensen zijn geneigd om hun symptomen te negeren of te bagatelliseren en gedrevenheid kan ertoe leiden dat ze doorgaan zonder rust te nemen. Maar het erkennen van de signalen is belangrijk om tijdig hulp te kunnen zoeken.

Wat zijn de signalen van een burn-out?

Een burn-out kan zich op verschillende manieren manifesteren, zowel fysiek als mentaal. Het herkennen van de symptomen is essentieel in het vroegtijdig signaleren en aanpakken van een mogelijk dreigende burn-out. Benieuwd in welke fase jij zit? Doe hier de gratis stresstest.

Hieronder vind je een aantal belangrijke symptomen om op te letten:

  • Extreme vermoeidheid: Een van de meest voorkomende symptomen van een burn-out is aanhoudende en onverklaarbare vermoeidheid. Zelfs na voldoende rust en slaap voel je je uitgeput en energieloos.
  • Emotionele uitputting: Een brandend gevoel dat alle emoties zijn opgebrand, kenmerkt emotionele uitputting. Kleine dingen kunnen irritatie of woede veroorzaken (een kort lontje) en je kunt merken dat je minder empathie hebt voor anderen.
  • Verminderde prestaties: In plaats van productief te zijn, merk je dat je steeds moeite hebt om taken af te maken of zelfs maar te beginnen. Je prestaties op het werk lijden eronder en dagelijkse taken worden steeds lastiger.
  • Angst en depressie: Een burn-out gaat vaak gepaard met intense gevoelens van angst, somberheid of zelfs depressie. Je kunt moeite hebben met slapen, constant piekeren (malen) of het gevoel hebben dat alles te veel is.
  • Fysieke klachten: Hoofdpijn, spierpijn, maag- en darmproblemen worden vaak geassocieerd met een burn-out. Deze fysieke klachten kunnen geen duidelijke oorzaak hebben en treden regelmatig op.
  • Verminderd concentratievermogen: Het wordt steeds moeilijker om je te focussen op taken en je merkt dat je snel afgeleid bent. Je geheugen lijkt ook te lijden onder de burn-out, waardoor het lastig wordt om nieuwe informatie te onthouden.
  • Verminderde motivatie en interesse: Activiteiten waar je voorheen van genoot, verliezen hun aantrekkingskracht. Je voelt je gedesillusioneerd en hebt moeite om motivatie te vinden om dingen te doen.

Het herkennen van deze symptomen betekent niet meteen dat je een burn-out hebt, maar het is wel een signaal dat er iets mis is. Het is belangrijk om naar deze signalen te luisteren en actie te ondernemen voordat de situatie verergert.

Hoe ontstaat een burn-out?

Een burn-out ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is het resultaat van langdurige, aanhoudende stress die de draagkracht van een individu overschrijdt. Inzicht krijgen in hoe een burn-out ontstaat kan helpen om deze gevaarlijke situatie te herkennen en te voorkomen.

Wat zijn factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een burn-out?

  1. Werkdruk: Een hoge werkdruk, overwerken en constant onder druk staan kunnen leiden tot chronische stress. Als je constant het gevoel hebt dat je de controle verliest over je werklast, is de kans groter dat je uiteindelijk uitgeput raakt.
  2. Gebrek aan autonomie: Het gevoel hebben geen controle te hebben over je eigen werkomgeving kan ook bijdragen aan het ontstaan van een burn-out. Als er weinig ruimte is voor eigen besluitvorming of als je voortdurend beperkt wordt in je mogelijkheden, kan dit bijdragen aan een gevoel van machteloosheid.
  3. Slechte werk-privébalans: Het niet goed kunnen scheiden van werk en privéleven kan leiden tot voortdurende stress en uitputting. Als er weinig tijd is voor ontspanning, vriendschappen en hobby’s, raakt het evenwicht verstoord en neemt het risico op een burn-out toe.
  4. Persoonlijkheidskenmerken: Sommige persoonlijkheidskenmerken maken mensen vatbaarder voor een burn-out. Perfectionisme, een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en het constant najagen van doelen kunnen ervoor zorgen dat iemand zichzelf constant overbelast.
  5. Onvoldoende ondersteuning: Een gebrek aan steun van collega’s, leidinggevenden of vrienden en familie kan ervoor zorgen dat de draagkracht van een individu wordt overschreden. Het gevoel hebben er alleen voor te staan verhoogt de stressniveaus en vergroot het risico op een burn-out.

Het is belangrijk om inzicht te krijgen in deze factoren, zodat je je eigen situatie kunt beoordelen en eventuele risico’s kunt identificeren. Door je bewust te worden van de oorzaken van een burn-out kun je proactieve maatregelen nemen om deze te voorkomen of tijdig aan te pakken.

Behandeling en herstel van een burn-out

Een burn-out is een serieuze aandoening die professionele hulp vereist. Het is belangrijk om te weten dat herstel mogelijk is, maar het zal tijd en toewijding vergen.

Ik ben gecertificeerd stress en burn-outcoach. In mijn programma ‘Je burn-out de baas’ werk ik volgens de CSR methode. CSR staat voor: Chronische Stress Reversal. Dit betekent het herstellen van de effecten van chronische stress.

De aanpak van stressklachten en  burn-out volgens de CSR-methode is psycho-biologisch. Je wordt gecoacht op drie niveaus: lichaam, gedrag en psyche.

Stress en stressproblematiek wordt niet alleen benaderd vanuit de psychologie, maar ook vanuit andere wetenschappen, zoals de neurologie, immunologie en medische wetenschappen. Hierdoor ontstaat er een volledig beeld van oorzaken en gevolgen. Op basis daarvan volgen logische behandelkeuzes.

Coaching bij burn-out

In mijn traject ‘Je burn-out de baas’ leer je hoe je kunt herstellen van een burn-out, maar ook hoe je in het vervolg een burn-out kunt voorkomen. Als gecertificeerd burn-outcoach help ik jou bij de behandeling van je burn-out. We gaan op zoek naar de oorzaak van je burn-out, ik help je gezonde copingmechanismen aan te leren en je emotioneel te ondersteunen tijdens je herstelproces.

De stappen die we behandelen:

  • Als eerste rust nemen: dit betekent dat je tijd neemt om te ontspannen, slapen en weer op te laden. Ruimte maken in je agenda voor zelfzorg activiteiten zoals wandelen, meditatie of yoga.
  • Het ontwikkelen van een gezond copingmechanismen: op een gezonde manier leren omgaan met stress, zoals regelmatig bewegen, ontspanningstechnieken toepassen (zoals meditatie of ademhalingsoefeningen), voldoende rust nemen en tijd vrijmaken voor activiteiten waar je plezier uithaalt.
  • Zorgen voor een goede werk-privébalans: Het is essentieel om een evenwicht te vinden tussen werk en privé. Streef naar het stellen van grenzen en het plannen van voldoende vrije tijd en quality time met familie en vrienden. Vermijd overmatig overwerken en neem regelmatig vakanties.
  • Werken aan persoonlijke ontwikkeling: zelfvertrouwen draagt bij aan het gevoel van eigenwaarde. Leer assertief te zijn in het aangeven van je behoeften: op het werk en in je persoonlijke leven. Door openlijk te communiceren met je leidinggevende, collega’s of dierbaren over eventuele zorgen of verlangens die je hebt.
  • Werkomstandigheden: als je burn-out veroorzaakt wordt door ongezonde werkomstandigheden, dan bespreken we of er passende veranderingen aan te brengen zijn in je werkpatroon of -omgeving. Zoals bijvoorbeeld je werktijden, vermindering van werkdruk of het nemen van een kortere werkweek.
  • Veerkrachtig worden: werk aan het versterken van je veerkracht om stressvolle situaties beter aan te kunnen. Dit kan onder andere door regelmatige lichaamsbeweging, gezond eten, voldoende slaap, sociale steun zoeken en positieve zelfzorggewoonten ontwikkelen.
  • Me-time: creëer voldoende tijd voor jezelf en zorg voor voldoende balans in draagkracht en draaglast. Zorg ervoor dat je voldoende tijd neemt om gedurende de dag pauzes te nemen. Overwhelm en perfectionisme zijn vaak voorkomende oorzaken van een burn-out. Wees eerlijk tegenover jezelf over wat haalbaar is en verdeel taken indien nodig.
  • Ondersteuning: omring jezelf met lieve mensen om je heen, zoals familie, vrienden en collega’s die begripvol en ondersteunend zijn. Zij kunnen je emotioneel steunen tijdens je herstelproces en helpen bij het creëren van een gezonde balans in je leven.

Herstellen van een burn-out is voor iedereen verschillend en varieert van persoon tot persoon. Het is belangrijk om geduldig te zijn en kleine stapjes vooruit te waarderen. Daarnaast is het belangrijk om preventieve maatregelen te nemen om een toekomstige burn-out te voorkomen.

Het herkennen en erkennen van de symptomen van een burn-out, evenals het proactief werken aan preventie, zijn cruciaal voor het behoud van een gezonde levensstijl. Het is belangrijk om zelfzorg als prioriteit te stellen en in balans te blijven tussen werk, privéleven en ontspanning.

Heb je na het lezen van dit blog vragen en wil je hierover met mij in gesprek? Onderzoeken wat ik voor jou kan betekenen? Maak dan een afspraak in mijn online agenda voor een gratis adviesgesprek. Samen bespreken we dan jouw situatie en hoe ik jou hierbij kan helpen.

Kijk ook op mijn website voor meer informatie. Een burn-out kan iedereen treffen en heeft veel impact op je dagelijkse leven. Lees hier wat ik voor jou kan betekenen.

Het begint met het negeren van de signalen van overbelasting en het voortdurend overschrijden van grenzen. Onderneem daarom vandaag nog actie. Je bent het waard!

Heb je na het lezen van dit blog vragen en wil je hierover met mij in gesprek? Onderzoeken wat ik voor jou kan betekenen? Maak dan een afspraak in mijn online agenda voor een gratis adviesgesprek. Samen bespreken we dan jouw situatie en hoe ik jou hierbij kan helpen.

Kijk ook op mijn website voor meer informatie. Jezelf centraal leren zetten begint bij kiezen voor jezelf. Wat we van jongs af aan hebben geleerd is ons aan te passen en onze omgeving prioriteit te geven boven onszelf: voldoen aan de verwachtingen van anderen en onszelf wegcijferen.

Daarom is de balans zoek. We hebben teveel gegeven en nemen te weinig.

Daarvoor is coaching nodig. Een spiegel die je laat zien wat je doet. Je bewust maken van je gedrag en vaardigheden aanleren hoe je hier beter mee om kunt gaan. Dat gaat niet vanzelf. Nee, dat gaat stapje voor stapje. Een aanpak die alle aspecten van ons dagelijks leven betreft.

Lees hier wat ik voor jou kan betekenen.

Onderneem daarom vandaag nog actie. Je bent het waard!